समानुपातिकतर्फका सांसद कस्का कति ?
समानुपातिकतर्फका सांसद कसरी चयन हुन्छन् ? यस्तो छ हिसाब गर्ने तरिका
नेपालको निर्वाचन प्रणाली मिश्रित प्रणाली हो। यस अनुसार संघ र प्रदेशमा ६० प्रतिशत प्रत्यक्ष र ४० प्रतिशत समानुपातिक प्रणालीबाट सांसद चयन हुने व्यवस्था छ।अनुमानित सिट
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी५७ सिट
नेपाली कांग्रेस२० सिट
एमाले १६ सिट
नेकपा९ सिट
श्रम संस्कृति पार्टी४ सिट
अन्य४ सिट
कुल समानुपातिक मत
सबै दलको मत जोड्दा
९६,५७,२९० मत
३% थ्रेसहोल्ड
३% = करिब २,८९,७१९ मत
यस भन्दा बढी मत ल्याएका दल मात्र सिटमा पर्छन्।
तपाईंले दिएको तथ्यांक अनुसार सबै दल ३% भन्दा माथि छन्, त्यसैले सबै गणनामा परे।
१ सिट बराबर कति मत ?
कुल मत ÷ ११० सिट
९६,५७,२९० ÷ ११० ≈ ८७,७९४ मत = १ सिट
त्यस अनुसार सम्भावित सिट
दल
मत
अनुमानित सिट
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी
५०,४६,०७१
५७ सिट
नेपाली कांग्रेस
१७,११,०६८
२० सिट
नेकपा एमाले
१४,२८,६१५
१६ सिट
नेकपा
७,७७,७३०
९ सिट
श्रम संस्कृति पार्टी
३,६६,९८१
४ सिट
अन्य
३,२६,८२५
४ सिट
प्रतिनिधिसभाको संरचना
प्रतिनिधिसभामा कुल २७५ सदस्य हुन्छन्।
१६५ जना प्रत्यक्ष निर्वाचनबाट
११० जना समानुपातिक प्रणालीबाट चयन हुन्छन्।
प्रदेशसभाको संरचना
सातवटा प्रदेशमा कुल ५५० प्रदेशसभा सदस्य हुन्छन्।
३३० जना प्रत्यक्षबाट
२२० जना समानुपातिकबाट निर्वाचित हुन्छन्।
समानुपातिक प्रणाली कसरी काम गर्छ ?
समानुपातिक प्रणालीमा सिङ्गो देशलाई एउटा निर्वाचन क्षेत्र मानिन्छ।
राजनीतिक दलले देशभरि पाएको कुल मतको प्रतिशतका आधारमा सिट बाँडफाँट गरिन्छ।
निर्वाचनअघि दलहरूले निर्वाचन आयोगमा बन्दसूची (Closed List) पेश गर्छन्।
त्यसपछि दलले पाएको सिटको आधारमा उही बन्दसूचीबाट सांसद चयन गरिन्छ।
समानुपातिक सिट पाउन कति मत चाहिन्छ ?
समानुपातिक सिट पाउनका लागि दलले कम्तीमा ३ प्रतिशत मत ल्याउनुपर्छ।
३ प्रतिशतभन्दा कम मत ल्याउने दलले समानुपातिक सिट पाउँदैनन्।
सिट गणना गर्ने प्रक्रिया
समानुपातिक सिट बाँडफाँट गर्दा सामान्यतया यस्तो प्रक्रिया अपनाइन्छ:
देशभरि खसेको समानुपातिक मतको कुल संख्या निकालिन्छ।
त्यसको ३ प्रतिशत मत कति हुन्छ भनेर पत्ता लगाइन्छ।
३ प्रतिशतभन्दा बढी मत ल्याएका दलहरू मात्र सिट गणनामा समावेश हुन्छन्।
ती दलहरूले पाएको कुल मतलाई जोडेर नयाँ कुल योगफल निकालिन्छ।
उक्त योगफललाई कुल समानुपातिक सिट (११०) ले भाग गरिन्छ।
त्यसपछि प्रत्येक दलले पाएको मतलाई उक्त भागफलले भाग गर्दा पाउने सिट संख्या निर्धारण हुन्छ।
समानुपातिक सूचीमा समावेशी व्यवस्था
समानुपातिक सूची बनाउँदा समावेशी सिद्धान्त लागू हुन्छ। सूचीमा निम्न समूहको प्रतिनिधित्व अनिवार्य हुन्छ:खस–आर्य
आदिवासी जनजाति
मधेसी
दलित
थारु
मुस्लिम
पिछडिएको क्षेत्र
यस सूचीमा कम्तीमा ५० प्रतिशत महिला हुनुपर्ने व्यवस्था पनि छ।
कुल समानुपातिक मत
सबै दलको मत जोड्दा
९६,५७,२९० मत
३% थ्रेसहोल्ड
३% = करिब २,८९,७१९ मत
यस भन्दा बढी मत ल्याएका दल मात्र सिटमा पर्छन्।
तपाईंले दिएको तथ्यांक अनुसार सबै दल ३% भन्दा माथि छन्, त्यसैले सबै गणनामा परे।
१ सिट बराबर कति मत ?
कुल मत ÷ ११० सिट
९६,५७,२९० ÷ ११० ≈ ८७,७९४ मत = १ सिट
त्यस अनुसार सम्भावित सिट
दल
मत
अनुमानित सिट
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी
५०,४६,०७१
५७ सिट
नेपाली कांग्रेस
१७,११,०६८
२० सिट
नेकपा एमाले
१४,२८,६१५
१६ सिट
नेकपा
७,७७,७३०
९ सिट
श्रम संस्कृति पार्टी
३,६६,९८१
४ सिट
अन्य
३,२६,८२५
४ सिट
Comments
Post a Comment